Wat is het?

Het hart pompt bloed in de bloedvaten door zich afwisselend samen te trekken en te ontspannen. Dit geeft een bepaalde druk in de bloedvaten en dat noemen we de bloeddruk. U voelt niet of uw bloeddruk hoog is.
Dat is alleen te meten met een bloeddrukmeter. De bloeddruk wordt uitgedrukt in twee getallen. Het eerste getal is de ‘bovendruk’: de druk wanneer het hart zich samentrekt.
Het tweede getal is de ‘onderdruk’: de druk wanneer het hart zich ontspant. Voor de bovendruk is een getal lager dan 140 normaal (boven de 60 jaar 160). Voor de onder­druk is een getal lager dan 90 normaal.

De bloeddruk verandert voortdurend, afhankelijk van lichaamshouding, activiteiten en spanningen. Daarom is één meting niet voldoende om vast te stellen of uw bloeddruk hoog is. Voor een juiste indruk zijn minstens drie metingen nodig, verspreid over enkele maanden. U heeft hoge bloeddruk wanneer de bovendruk gemiddeld 140 of hoger is (ouderen 160), of wanneer de onderdruk gemiddeld 90 of hoger is.

Waardoor komt het?

Het is niet helemaal duidelijk waardoor een hoge bloeddruk wordt veroorzaakt. Een hoge bloeddruk is soms het gevolg van een lichamelijke afwijking, maar bij de meeste mensen met hoge bloeddruk wordt nooit een oorzaak gevonden. In sommige families komt het meer voor dan in andere.

De volgende factoren kunnen een rol spelen bij een hoge bloeddruk: overgewicht, veel zoutgebruik, het eten van veel drop (ook zoete) en het drinken van meer dan twee glazen alcohol per dag (vooral bij rokers).

Kan het kwaad?

Het is niet goed als uw bloeddruk jarenlang te hoog is. Hoge bloeddruk zelf is geen ziekte, maar het geeft wel meer kans op hart- en vaatziekten. Het risico op hart- en vaatziekten wordt echter niet alleen door de bloeddruk bepaald. Roken en overgewicht hebben er bijvoorbeeld veel meer invloed op. Verder is het voor het risico op hart- en vaatziekten van belang of deze ziekten in uw familie voorkomen.

Wat kunt u er zelf aan doen?

• Niet roken is heel belangrijk voor uw hart en vaten. 
• Drink niet meer dan twee glazen alcohol per dag. 
• Eet gevarieerd, niet te veel, niet te zout en niet te vet.Neem elke dag groente, fruit en melkprodukten. 
• Eet niet te veel drop. 
• Neem voldoende lichaamsbeweging; dat is goed voor uw bloeddruk en voor uw gewicht. Zorg voor voldoende ontspanning en afleiding.

Wanneer naar de huisarts?

Het is goed om bij uw huisarts uw bloeddruk een keer te laten controleren:

• als uw bloeddruk nog nooit gemeten is en u ouder dan 60 jaar bent;
• als u familieleden (ouders, broers of zussen) heeft die vóór hun zestigste jaar een hart- of vaatziekte hadden;
• als u een hart- of vaatprobleem heeft;
• als bij u eerder een hoge bloeddruk is vastgesteld.

Als u wilt weten hoe hoog uw bloeddruk is, kunt u uw huisarts of de praktijkassistente vragen uw bloeddruk te meten. Als deze normaal is, kunt u over 5 jaar nog eens laten meten of de bloeddruk nog steeds normaal is.

© Nederlands Huisartsen Genootschap, september 2004