COPD (chronic obstructive pulmonary disease) is een aandoening van de luchtwegen. Bij COPD worden afwijkingen gevonden in de grote en kleine luchtwegen, het longweefsel en de bloedvaten van de longen; vooral de kleine vertakkingen in de luchtwegen raken in de loop der jaren beschadigd.
De belangrijkste oorzaak van COPD is roken. COPD kan ook ontstaan door langdurig werken in een omgeving met veel stofdeeltjes van steen of metaal in de lucht. Rook of stofdeeltjes veroorzaken een langdurig aanhoudende (chronische) ontsteking van het slijmvlies in de luchtwegen. Dat raakt daardoor steeds meer beschadigd, waardoor de longen minder goed werken. Vroeger sprak men van ‘chronische bronchitis’ of ‘emfyseem’.
Klachten ontstaan vaak pas na het veertigste levensjaar. U heeft last van hoesten en geeft slijm op. U ademt vaak piepend en brommend. U wordt sneller kortademig en moe, vooral bij inspanning zoals traplopen. Verkoudheden en andere luchtweginfecties geven bij u meer klachten en gaan minder snel over.
U kunt de chronische ontsteking en verdere beschadiging van uw longen verminderen door te stoppen met roken. Het kan enkele maanden duren voordat de klachten afnemen.
Luchtwegverwijders zijn middelen die de verkramping in de luchtwegen opheffen, zodat u weer makkelijker kunt ademen. Deze middelen moet u inhaleren.
Voorbeelden: fenoterol, salbutamol, terbutaline, de combinatie van ipratropium met fenoterol.
Voorbeelden: formoterol, ipratropium, salmeterol en tiotropium.
Luchtwegbeschermers om te inhaleren zijn bijnierschorshormonen, ook wel corticosteroïden genoemd. Deze middelen werken ontstekingsremmend en beschermen de luchtwegen tegen prikkels die benauwdheid veroorzaken. Hierdoor zal de conditie van de longen verbeteren en zal het aantal aanvallen van benauwdheid verminderen.
Voorbeelden: beclometason, budesonide en fluticason.
Bijnierschorshormonen, ofwel corticosteroïden, om in te nemen, worden gebruikt in de vorm van een stootkuur. Dit is een behandeling van enkele dagen tot twee weken bij een tijdelijke verergering van de COPD.
Voorbeelden: dexamethason, prednisolon, prednison en triamcinolon.
Luchtwegverwijders in tablet vorm worden gebruikt als luchtwegverwijders om te inhaleren alleen niet voldoende werken.
Voorbeeld: theofylline.
Slijmverdunners, ook wel mucolytica of slijmoplossers genoemd, maken taai slijm in de luchtwegen dunner en minder taai, waardoor het slijm makkelijker is op te hoesten. Voorbeeld: acetylcysteïne en mesna.
© Nederlands Huisartsen Genootschap, november 2005