Verlagen van uw risico op hart- en vaatziekten

Wat zijn risicofactoren voor hart- en vaatziekten?

Risicofactoren voor hart- en vaatziekten zijn eigenschappen of gewoontes die maken dat u een verhoogde kans heeft om hart- en vaatziekten te krijgen. Voorbeelden van hart- en vaatziekten zijn vernauwing van de slagaderen (aderverkalking), angina pectoris (pijn op de borst), een hartinfarct of een beroerte.

De belangrijkste risicofactoren voor het ontstaan van hart- en vaatziekten:

diabetes mellitus (suikerziekte)
roken
hoge bloeddruk
een verhoogd cholesterolgehalte
een vader, moeder, broer of zus die vóór de leeftijd van 60 jaar een hart- of vaatziekte had
te weinig lichaamsbeweging
overmatig alcoholgebruik
ongezonde voeding
overgewicht

Als u al een hart- en vaatziekte heeft (gehad), dan heeft u een verhoogde kans om (opnieuw) problemen aan hart en vaten te krijgen zoals angina pectoris, een hartinfarct of een beroerte.

Het risico op hart- en vaatziekten neemt toe met de leeftijd en is voor mannen groter dan voor vrouwen. Sommige factoren geven meer risico dan andere; hoe meer risicofactoren, hoe hoger het risico.

Uw eigen risicoprofiel

Om na te gaan of u een verhoogd risico heeft op hart- en vaatziekten, kijken we welke risicofactoren bij u een rol spelen. Het overzicht van uw risicofactoren noemen we uw eigen risicoprofiel.

Schatten van het risico

Als we uw risicoprofiel kennen, kunnen we in een tabel opzoeken hoe groot de kans is dat u binnen tien jaar aan een hart- en vaatziekte overlijdt. Deze tabellen zijn gebaseerd op gegevens van grote aantallen mensen van wie het risicoprofiel is bepaald. We zoeken op wat het risico is voor de groep waar u bij hoort. We letten hierbij op uw geslacht en leeftijd, op uw bloeddruk en cholesterol en of u rookt. Het gaat om een schatting van het risico, en niet om een zekerheid. Het komt bijvoorbeeld voor dat iemand met een hoog risico toch heel oud wordt. Omgekeerd kan iemand met een laag risico toch een hartinfarct krijgen.

Adviezen

Om uw risico op hart- en vaatziekten te verlagen is het belangrijk gezond te leven. Dat kan betekenen dat u bepaalde leefgewoontes moet veranderen. Als u rookt is het heel belangrijk dat u hiermee stopt, omdat uw risico op hart- en vaatziekten hierdoor sterk vermindert. Wanneer u stopt met roken, daalt uw risico op hart- en vaatziekten zo sterk, dat medicijnen voor het verlagen van uw bloeddruk of cholesterol soms niet meer nodig zijn. Probeer gezond en gevarieerd te eten. Drink niet meer dan twee glazen alcohol per dag. En zorg dat u tenminste vijf dagen per week een halfuur per dag actief beweegt. Gezonde voeding en actief bewegen helpen ook om overgewicht tegen te gaan. Als we samen uw risicoprofiel bekijken, zien we vanzelf welke adviezen voor u het belangrijkst zijn om uw risico op hart- en vaatziekten te verlagen.

Medicijnen

Als uw risico op hart- en vaatziekten verhoogd is, bekijken we in de praktijk of u baat heeft bij medicijnen om uw bloeddruk of cholesterolgehalte te verlagen. Hoe hoger uw geschatte risico op hart- en vaatziekten, en hoe hoger uw bloeddruk of cholesterolgehalte, des te groter is de kans dat u baat heeft bij deze medicijnen om uw risico te verlagen.

De behandeling hangt af van de groep waar u toe behoort. Er zijn drie groepen:

mensen met een hart- en vaatziekte;
mensen met diabetes mellitus;
mensen zonder deze aandoeningen.

Als u een hart- en vaatziekte heeft (gehad):

heeft u altijd baat bij een cholesterolverlagend medicijn (bijv.een statine);
heeft u altijd baat bij een bloeddrukverlagend medicijn (bijvoorbeeld plaspil, bètablokker of ACE-remmer) als uw bloeddruk verhoogd is of als u een beroerte heeft gehad.

Als u diabetes heeft:

heeft u vrijwel altijd baat bij een cholesterolverlagend medicijn (bijv. een statine);

heeft u vrijwel altijd baat bij een bloeddrukverlagend medicijn als uw bloeddruk verhoogd is.

Zonder hart- of vaatziekte en zonder diabetes:

Het hangt af van uw geschatte risico en uw cholesterolgehalte of behandeling met een cholesterolverlagend medicijn zinvol is. Dit zoeken we op in een tabel.

Het hangt af van uw geschatte risico en uw bloedruk of behandeling met een bloeddrukverlagend medicijn zinvol is. Ook dit zoeken we op in een tabel.